ร้องทุกข์

Main Menu

Key Concepts

“ป่าสบกกฝั่งขวา เป็นป่าสงวนแห่งชาติ บุกรุกโดยนายทุน?”

เขียนโดย Administrator

วันพุธที่ 07 ตุลาคม 2009 เวลา 08:07 น.

พ.อ.ปิยะวัฒก์ กิ่งเกตุ ผู้บัญชาการสำนักคดีอาญาพิเศษ ชี้แจงเพิ่มเติมกรณีถอนตัวออกจากการเป็นพนักงานสอบสวนคดีพิเศษในคดีพิเศษที่ ๗๐/๒๕๕๐ กรณีบุกรุกป่าสงวนแห่งชาติ ป่าสบกกฝั่งขวา ตำบลบ้านแซว อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย ที่เกิดขึ้นระหว่างเดือนกันยายน ๒๕๔๙ ถึงวันที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๕๐ นอกจากจะได้รับคำสั่งให้ดำเนินคดีกับพยานสำคัญที่ให้การยืนยันว่าเห็นกลุ่มนายทุนผู้ต้องหาเข้าไปในพื้นที่เกิดเหตุก่อนแล้วหลายครั้ง ซึ่งคณะพนักงานสอบสวนฯ มิอาจปฏิบัติตามคำสั่งที่มิชอบด้วยกฎหมายดังกล่าวได้ เพราะเท่ากับเป็นการล้มคดีนี้ไปทันทีเนื่องจากเมื่อพยานตกเป็นจำเลยแล้ว กฎหมาย “ห้ามมิให้โจทก์อ้างจำเลยเป็นพยาน” แล้ว ยังมีอีกประเด็นหนึ่งที่อธิบดีฯ มีความพยายามสั่งการให้ผู้เชี่ยวชาญศาลด้านการวิเคราะห์แผนที่ภาพถ่ายทางอากาศไปตรวจสอบพื้นที่เกิดเหตุ และขอให้มีการจัดประชุมร่วมระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอีกหลายครั้ง

ซึ่งทั้งผู้เชี่ยวชาญศาลฯ (ดร.วิฑูรย์ ชลายนนาวิน) และมติที่ประชุมร่วมต่างเห็นพ้องต้องกันว่า พื้นที่บุกรุกเป็นป่าสงวนแห่งชาติ แต่อธิบดีฯ ก็ไม่ยอมรับทั้งความเห็นผู้เชี่ยวชาญและมติที่ประชุมดังกล่าว เมื่อได้ไปเตือนให้อธิบดีฯ เร่งรัดสั่งคดีเพราะเนิ่นนานมากว่า ๑๔ เดือนแล้ว อธิบดีฯ ก็พูดทุกครั้งว่า ให้ว่าไปตามพยานหลักฐาน ทั้ง ๆ ที่คดีมีพยานหลักฐานยืนยันชัดเจนแล้วว่า “พื้นที่เกิดเหตุเป็นป่าสงวนแห่งชาติ” แต่ก็ยังไม่ยอมสั่งคดี และจะให้จัดประชุมอีก ตั้งคณะทำงานขึ้นมาตรวจสอบถึง ๒ ครั้ง มีความพยายามที่จะให้พนักงานสอบสวนฯ สอบสวนเพิ่มเติมให้ได้ความให้จงได้ว่า พื้นที่เกิดเหตุเป็นเขตปฏิรูปที่ดิน ซึ่งคณะพนักงานสอบสวนฯ รับไม่ได้ เพราะพยานหลักฐานทั้งหมดรับฟังได้สอดคล้องต้องกันว่า “เป็นป่าสงวนแห่งชาติ” แม้แต่พนักงานเจ้าหน้าที่ ส.ป.ก.ทั้งในพื้นที่จังหวัดเชียงราย และส่วนกลาง ต่างก็ยืนยันว่า “พื้นที่เกิดเหตุเป็นป่าสงวนแห่งชาติ” จึงใคร่ขอเรียนทำความเข้าใจในสภาพพื้นที่เกิดเหตุป่าสบกกฝั่งขวา ดังนี้

ป่าสงวนแห่งชาติป่าสบกกฝั่งขวาโดยสภาพเป็นพื้นที่ภูเขาสูงชัน (ที่มีความลาดชันเกิน ๓๕ %) และพื้นที่ต้นน้ำลำธาร ซึ่งตามสภาพแล้วต้องถือเป็นพื้นที่ป่า เมื่อปี พ.ศ.๒๕๑๗ ได้มีประกาศกฎกระทรวง ฉบับที่ ๖๔๙ (พ.ศ. ๒๕๑๗) ลงวันที่ ๓ มีนาคม ๒๕๑๗ ออกตามความในพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๐๗ อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ และมาตรา ๖ แห่งพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๐๗ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้ “ให้ป่าสบกกฝั่งขวาในท้องที่ตำบลบ้านแซว อำเภอเชียงแสน และตำบลปงน้อย อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย ภายในแนวเขตตามแผนที่ท้ายกฎกระทรวงนี้ เป็นป่าสงวนแห่งชาติ” และได้มีการส่งประกาศกฎกระทรวงฉบับดังกล่าวไปปิดประกาศไว้ที่ว่าการอำเภอ, ที่ว่าการกำนัน และที่ทำการผู้ใหญ่บ้านในท้องที่ที่มีการประกาศเขตพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติป่าสบกกฝั่งขวา ต่อมาเมื่อปี พ.ศ.๒๕๓๗ ได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในท้องที่ตำบลแม่เงิน ตำบลบ้านแซว อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย ให้เป็นเขตปฏิรูปที่ดิน โดยบัญญัติไว้ในมาตรา ๓ ว่า “ให้ที่ดินในท้องที่ตำบลแม่เงิน ตำบลบ้านแซว อำเภอเชียงแสน ฯลฯ จังหวัดเชียงราย ภายในแนวเขตตามแผนที่ท้ายพระราชกฤษฎีกานี้เป็นเขตปฏิรูปที่ดิน”

หลังจากที่ได้มีการออกพระราชกฤษฎีกา กำหนดให้เขตที่ดินในตำบลบ้านแซว อำเภอเชียงแสน เป็นเขตปฏิรูปที่ดินแล้ว สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม หรือเรียกย่อว่า “ส.ป.ก.”ได้ดำเนินการรังวัดที่ดินให้กับราษฎรและบางรายได้จัดที่ดินและออกเอกสาร ส.ป.ก.ให้กับราษฎรไปแล้วหลายราย ต่อมาในปี พ.ศ.๒๕๓๘ ได้มีบันทึกข้อตกลงระหว่างกรมป่าไม้และสำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม ว่าด้วยแนวทางการปฏิบัติในการกันพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติกลับคืนกรมป่าไม้ พ.ศ.๒๕๓๘ ลงวันที่ ๑๔ กันยายน ๒๕๓๘ โดยกรมป่าไม้และ ส.ป.ก.ได้จัดทำ “บันทึกข้อตกลงแนวทางการปฏิบัติในการกันพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติที่ไม่สมควรจะนำไปปฏิรูปที่ดิน” ไว้ ซึ่งเป็นการลงนามร่วมกันระหว่างเลขาธิการ ส.ป.ก. กับอธิบดีกรมป่าไม้ หลังจากนั้น ได้จัดทำบันทึกการตรวจสอบกันพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติออกจากเขตที่จะทำการปฏิรูปที่ดินกลับคืนให้กับกรมป่าไม้ ซึ่งเป็นการดำเนินการระหว่างคณะเจ้าหน้าที่จากสำนักงานป่าไม้เขตเชียงราย และสำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมจังหวัดเชียงราย เมื่อวันที่ ๓๑ สิงหาคม ๒๕๔๘ โดยจัดทำบัญชีสรุปข้อมูลการตรวจสอบกันพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติออกจากเขตที่จะทำการปฏิรูปที่ดินไว้ โดยแต่ละแปลงได้ระบุลักษณะที่ไม่สมควรนำไปปฏิรูปที่ดิน โดยกำหนดไว้ในแผนที่มาตราส่วน ๑ : ๕๐,๐๐๐ ระวางที่ ๕๐๔๙ III พื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติป่าสบกกฝั่งขวา ในตำบลบ้านแซว อำเภอเชียงแสน รัฐมนตรียังไม่ได้มีการประกาศกำหนดเขตป่าเสื่อมโทรมให้เป็นเขตปรับปรุงป่าสงวนแห่งชาติ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดเชียงรายไม่เคยอนุญาตให้บุคคลหรือนิติบุคคลใดเข้าไปทำการปลูกป่าในบริเวณป่าสงวนแห่งชาติ

ป่าสบกกฝั่งขวา ศูนย์ปฏิบัติการที่ดินป่าไม้ (เชียงราย) ไม่มีการรังวัดปรับปรุงหรือเปลี่ยนแปลงเขตป่าสงวนแห่งชาติป่าสบกกฝั่งขวาแต่อย่างใด ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงรายได้อนุญาตให้ทำไม้หรือเก็บหาของป่าบางชนิดในเขตป่าสงวนแห่งชาติในพื้นที่ตำบลบ้านแซว อำเภอเชียงแสน เพื่อใช้สอยส่วนตัวหรือบริโภคในครัวเรือนได้โดยไม่ต้องขออนุญาต ตามประกาศจังหวัดเชียงราย ลงวันที่ ๑๒ พฤศจิกายน ๒๕๑๗ ซึ่งไม่เกี่ยวข้องกับไม้ของกลางในคดี ดังนั้น ที่ดินในบริเวณบ้านห้วยข่อยหล่อย หมู่ที่ ๑๒ ตำบลบ้านแซว อำเภอเชียงแสนจังหวัดเชียงราย ซึ่งเป็นพื้นที่เกิดเหตุในคดีนี้ มีสภาพเป็นพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติป่าสบกกฝั่งขวา ตามประกาศ กฎกระทรวง ฉบับที่ ๖๔๙ (พ.ศ. ๒๕๑๗) ลงวันที่ ๓ มีนาคม ๒๕๑๗ แม้ว่าในปี พ.ศ.๒๕๓๗ จะได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดิน ในท้องที่ตำบลแม่เงิน ตำบลบ้านแซว อำเภอเชียงแสน ฯลฯ จังหวัดเชียงราย ให้เป็นเขตปฏิรูปที่ดินก็ตาม แม้ต่อมา ส.ป.ก. จะได้ดำเนินการรังวัดที่ดินและออกเอกสาร ส.ป.ก. ให้กับราษฎรไปแล้วหลายราย จำนวน ๑๔ แปลง จำนวนเนื้อที่ ๕๕-๒-๐๑ ไร่ ซึ่งพื้นที่ดังกล่าวอยู่ในแนวเขตที่ดินที่เกิดเหตุคดีนี้ แต่ต่อมาเมื่อปี พ.ศ.๒๕๓๘ ส.ป.ก.จังหวัดเชียงรายได้มีการกันที่ดิน จำนวน ๑๔ แปลง จำนวนเนื้อที่ ๕๕-๒-๐๑ ไร่ ดังกล่าวกลับคืนให้กับกรมป่าไม้ ฉะนั้น พื้นที่ดินที่เกิดเหตุในคดีนี้จึงยังคงมีสภาพเป็นพื้นที่ดินในเขตป่าสงวนแห่งชาติป่าสบกกฝั่งขวาตามเดิม คงมีปัญหาที่จะต้องพิจารณาว่า “ที่ดินที่เกิดเหตุถูกเพิกถอนจากการเป็นป่าสงวนแห่งชาติหรือไม่”

พิจารณาแล้วเห็นว่า ตามมาตรา ๔ (๑) แห่งพระราชบัญญัติป่าไม้ พ.ศ.๒๔๘๔ บัญญัติว่า “ป่า” หมายความว่า ที่ดินที่ยังมิได้มีบุคคลได้มาตามกฎหมายที่ดิน และมาตรา ๓ (๒) แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน บัญญัติว่า “บุคคลย่อมมีกรรมสิทธิ์ในที่ดิน ในกรณีต่อไปนี้ ... ได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์ตามกฎหมายว่าด้วยการจัดที่ดินเพื่อการครองชีพหรือกฎหมายอื่น” เอกสาร ส.ป.ก. ๔-๐๑ ตามพระราช- บัญญัติการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ.๒๕๑๘ เป็นเพียงหนังสืออนุญาตให้บุคคลเข้าทำประโยชน์ในที่ดินที่อยู่ในเขตปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมเท่านั้น ไม่มีผลเปลี่ยนแปลงสถานะทางกฎหมายของที่ดินนั้น การได้ที่ดินที่มีเอกสาร ส.ป.ก. ๔-๐๑ จึงยังไม่อาจถือได้ว่าเป็นการได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์ในที่ดินตามกฎหมายอื่นตามที่กำหนดในมาตรา ๓ (๒) แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน ที่ดินดังกล่าวจึงยังคงเป็น “ป่า” ตามมาตรา ๔ (๑) แห่งพระราชบัญญัติป่าไม้ พ.ศ.๒๔๘๔ ทั้งนี้ ตามบันทึกสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาเรื่อง หารือข้อกฎหมายเกี่ยวกับการปฏิบัติตามพระราชบัญญัติป่าไม้ พ.ศ.๒๔๘๔ ในพื้นที่ปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมเรื่องเสร็จที่ ๗๙๑/๒๕๔๘ จึงถือว่าที่เกิดเหตุยังไม่ได้ถูกเพิกถอนจากสภาพป่าสงวนแห่งชาติ ทางคดีมีพยานเอกสารกับมีพยานบุคคลคือปฏิรูปที่ดินจังหวัดเชียงรายได้ให้การยืนยันไว้ด้วยแล้ว สำหรับประเด็นเรื่องพื้นที่เกิดเหตุยังคงมีสภาพเป็นป่าสงวนแห่งชาติจำนวนเท่าใด คิดเป็นค่าเสียหายของรัฐจำนวนเท่าใดนั้น จากข้อเท็จจริงและหลักกฎหมายตามแนวทางการพิจารณาของที่ประชุมคณะกรรมการกฤษฎีกา เรื่อง หารือข้อกฎหมายเกี่ยวกับการปฏิบัติตาม พ.ร.บ.ป่าไม้ พ.ศ.๒๔๘๔ในพื้นที่ปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม เรื่องเสร็จที่ ๗๙๑/๒๕๔๘ กับเรื่องเสร็จที่ ๓๐๗/๒๕๔๙ และตามนัยคำพิพากษาฎีกาที่ ๔๓๔๗/๒๕๔๔ สรุปได้ดังนี้

๑) ที่ดินพิพาทที่อยู่ในโซนซีของป่าสงวนแห่งชาติ ซึ่งกรมป่าไม้ยังมิได้มอบพื้นที่ให้แก่คณะกรรมการปฏิรูปที่ดิน แม้จะมีพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตปฏิรูปที่ดินออกมาแล้ว แต่พระราชกฤษฎีกาดังกล่าว เป็นเพียงการกำหนดขอบเขตของที่ดินที่จะทำการปฏิรูปที่ดินเท่านั้น ไม่ได้มีผลเป็นการเพิกถอนป่าสงวนแห่งชาติในทันที ที่พิพาทจึงยังคงมีสภาพเป็นป่าสงวนแห่งชาติอยู่เช่นเดิม (ฎีกาที่ ๔๓๔๗/๒๕๔๔)

๒) คณะกรรมการกฤษฎีกาได้พิจารณาข้อหารือของกรมที่ดินเกี่ยวกับพื้นที่ป่าไม้ถาวรและป่าสงวนแห่งชาติซึ่งได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดให้เป็นเขตปฏิรูปที่ดิน โดยคณะกรรมการกำหนดเขตปฏิรูปจะมีผลเป็นการเพิกถอนป่าสงวนแห่งชาติตามมาตรา ๒๖ (๔) แห่ง พ.ร.บ.การปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ.๒๕๑๘ ที่แก้ไขแล้ว ก็ต่อเมื่อมีองค์ประกอบอีก ๒ ประการ คือ คณะรัฐมนตรีมีมติให้ดำเนินการปฏิรูปที่ดินในเขตป่าสงวนแห่งชาตินั้น และ ส.ป.ก.จะนำที่ดินแปลงนั้นไปดำเนินการปฏิรูปที่ดินด้วย เมื่อข้อเท็จจริงปรากฏว่า ส.ป.ก.ยังมิได้เข้าไปดำเนินการในพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติบริเวณใด พื้นที่นั้นยังคงมีสถานะเป็นป่าสงวนแห่งชาติอยู่เช่นเดิม สำหรับในส่วนที่คณะรัฐมนตรีมีมติให้รักษาไว้เป็นป่าไม้ถาวรและยังไม่มีมติเพิกถอนมติคณะรัฐมนตรีเดิม พื้นที่ดังกล่าวยังคงเป็นป่าไม้ถาวรอยู่ ดังนั้น พื้นที่ป่าไม้ถาวรและป่าสงวนแห่งชาติที่ ส.ป.ก. ยังมิได้เข้าดำเนินการ ก็ยังคงมีสถานะเป็นป่าไม้ถาวรและป่าสงวนแห่งชาติอยู่เช่นเดิม

๓) การที่มาตรา ๓๖ แห่ง พ.ร.บ.การปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ.๒๕๑๘ กำหนดให้ ส.ป.ก.เป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์ในที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์ที่ ส.ป.ก.ได้มานั้น กฎหมายมุ่งประสงค์จะให้ ส.ป.ก.ถือสิทธิในที่ดินดังกล่าวเพื่อให้เอาที่ดินนั้นมาดำเนินการปฏิรูปที่ดิน มิได้มุ่งหมายจะให้ ส.ป.ก.มีกรรมสิทธิ์เช่นเดียวกับเจ้าของทรัพย์สินในกรณีทั่วไป ดังนั้น การถือกรรมสิทธิ์ของ ส.ป.ก. จึงมิใช่เป็นกรณีที่บุคคลได้มาซึ่งที่ดินตามกฎหมายที่ดิน และตามนัยมาตรา ๔ (๑) แห่ง พ.ร.บ.ป่าไม้ พ.ศ.๒๔๘๔ ที่ดินดังกล่าวยังคงอยู่ภายใต้บังคับของกฎหมายว่าด้วยป่าไม้ เพียงแต่มาตรา ๒๖ (๔) แห่ง พ.ร.บ.การปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมฯ กำหนดให้ ส.ป.ก.มีอำนาจนำที่ดินนั้นมาใช้ในการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมได้โดยไม่ต้องดำเนินการเพิกถอนตามกฎหมายว่าด้วยป่าสงวนแห่งชาติ แต่ถ้าที่ดินนั้นยังมีไม้หวงห้ามขึ้นอยู่ การดำเนินการใด ๆ กับไม้หวงห้ามดังกล่าวย่อมต้องเป็นไปตาม พ.ร.บ.ป่าไม้ฯ ดังนั้น ไม้ดังกล่าวไม่ถือว่าเป็นทรัพย์สินของ ส.ป.ก. ที่จะดำเนินการอย่างไรก็ได้ และต้องอยู่ภายใต้บังคับของกฎหมายว่าด้วยป่าไม้ด้วย เอกสาร ส.ป.ก. ๔–๐๑ เป็นเพียงหนังสืออนุญาตให้บุคคลเข้าไปทำประโยชน์เพื่อการเกษตรเท่านั้น ไม่มีผลเปลี่ยนแปลงสถานภาพทางกฎหมายของที่ดินเดิมแต่อย่างใด (เรื่องเสร็จที่ ๗๙๑/๒๕๔๘)

ฉะนั้น พื้นที่เกิดเหตุยังคงเป็นเขตป่าไม้หรือป่าสงวนแห่งชาติอยู่รวมจำนวนทั้งสิ้นประมาณ ๙๑๗ ไร่ คิดเป็นความเสียหายที่รัฐได้รับประมาณ ๙๑ ล้านบาทเศษ ซึ่งสอดคล้องต้องกันกับความเห็นของ ดร.วิฑูรย์ ชลายนนาวิน ผู้เชี่ยวชาญของศาลในทางวิเคราะห์ภาพถ่ายทางอากาศและแผนที่ สำนักงานศาลยุติธรรม ที่ได้รายงานผลการตรวจสอบและให้ความเห็นไว้ว่า พื้นที่ที่ถูกบุกรุก ๙๑๗ ไร่ และพื้นที่ ส.ป.ก. ๔ – ๐๑ มีสภาพเป็นพื้นที่ป่าธรรมชาติ ไม่มีผู้ใดเข้าทำประโยชน์มาก่อนประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ (ก่อนวันที่ ๑ ธันวาคม พ.ศ.๒๔๙๗) ต่อมามีการเข้าครอบครองทำประโยชน์ในลักษณะไร่เลื่อนลอย ทำแล้วทิ้งร้างไว้หลายสิบปี และทุกปี พ.ศ. ตามหลักฐานจากภาพถ่ายทางอากาศก็ไม่มีบ้านและที่อยู่อาศัยในพื้นที่ที่ถูกบุกรุก ๙๑๗ ไร่ และพื้นที่ ส.ป.ก. ทั้ง ๑๕ แปลง ซึ่งเป็นพื้นที่หวงห้าม คือ พื้นที่ต้นน้ำลำธาร ชั้น ๒, ๓ และอยู่ในโซน C บางส่วนอยู่ในพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ ซึ่งเป็นพื้นที่เขา ภูเขา และเขตปริมณฑล ๔๐ เมตร และพื้นที่ ส.ป.ก. ทั้ง ๑๔ แปลง ก็อยู่ในพื้นที่มีภาระผูกพันตามกฎหมาย และตามข้อตกลงระหว่างกรมป่าไม้กับ ส.ป.ก. พ.ศ.๒๕๓๘ และ พ.ศ.๒๕๔๑ ซึ่งต้องห้ามในการออก ส.ป.ก. ๔-๐๑ อีกทั้ง ตามรายงานการประชุมการศึกษาหารือปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับสภาพพื้นที่ป่าสบกก จังหวัดเชียงราย เมื่อวันที่ ๒๑ พฤษภาคม ๒๕๕๒ ที่อธิบดีฯ สั่งการให้เชิญเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องมาร่วมประชุมและพิจารณา ในที่สุดก็ได้ข้อสรุปเป็นมติว่า พื้นที่ป่าสบกกที่ ส.ป.ก. ได้กันคืนให้กรมป่าไม้แล้ว มีสภาพเป็นป่าสงวนแห่งชาติ ข้อเท็จจริงที่รับฟังมาจึงเป็นที่ยุติว่า “พื้นที่ป่าสบกกที่ถูกบุกรุกมีสภาพเป็นป่าสงวนแห่งชาติ”

การพิจารณาว่า การกระทำของกลุ่มนายทุนผู้ต้องหาในคดีนี้เป็นความผิดตามกฎหมายหรือไม่นั้น ต้องดูเจตนาของผู้กระทำผิดเป็นสำคัญอันดับแรกว่า ผู้กระทำได้รู้สำนึกในการทำ และประสงค์ต่อผลหรือย่อมเล็งเห็นผลของการกระทำนั้นหรือไม่ กลุ่มนายทุนผู้ต้องหาได้เข้าไปในพื้นที่เกิดเหตุก่อนที่จะมีการบุกรุกทำลายป่า ย่อมเห็นสภาพภูมิประเทศของพื้นที่เกิดเหตุแล้วว่า เป็นพื้นที่ภูเขาสูงชัน และสามารถใช้วิจารณญาณได้ว่าสมควรเข้าไปบุกรุกแผ้วถางหรือไม่เพียงใด โดยเฉพาะคดีนี้บริษัทฯ มีทนายความซึ่งเป็นที่ปรึกษากฎหมายของบริษัทฯ ซึ่งตกเป็นผู้ต้องหาร่วมอยู่ด้วย กลุ่มนายทุนผู้ต้องหาย่อมทราบเป็นอย่างดีว่า สมควรเข้าไปกระทำการบุกรุกพื้นที่เกิดเหตุหรือไม่ หากไม่ทราบก็สามารถตรวจสอบได้จากหน่วยงานของรัฐในพื้นที่ให้ได้ความชัดเจนก่อนว่า พื้นที่เกิดเหตุมีสภาพเป็นป่าสงวนแห่งชาติหรือไม่ การเข้าไปบุกรุกโดยมิได้ตรวจสอบให้ละเอียดถี่ถ้วนก่อนซึ่งเป็นสิ่งที่สามารถกระทำได้ แต่หาได้กระทำไม่ การเข้าไปบุกรุกในพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติป่าสบกกจึงเป็นการกระทำไปโดยรู้สำนึกในการกระทำ และประสงค์ต่อผลของการกระทำนั้นแล้ว แต่เมื่อถูกเจ้าหน้าที่เข้าจับกุม ตรวจค้นพร้อมยึดรถแบ็คโฮของกลางไว้ ได้มีความพยายามวิ่งเต้นล้มคดีมาโดยตลอด จนในกลุ่มเจ้าของรถแบ็คโฮพูดกันทั่วไปว่า บริษัทฯ ได้เคลียร์กับผู้ใหญ่ในกรมสอบสวนคดีพิเศษแล้ว แต่เมื่อไม่สามารถเคลียร์ได้ ก็มีความพยายามร้องขอความเป็นธรรมต่างๆ นานา และร้องขอเปลี่ยนตัวพนักงานสอบสวนคดีพิเศษ โดยความในหนังสือร้องขอความเป็นธรรมล้วนเป็นการโต้แย้งประเด็นต่างๆ ที่ปรากฏในรายงานการสอบสวนฯ ความลับรั่วไหลออกไปได้อย่างไร ผู้บริหารระดับสูงในขณะนั้นย่อมรู้อยู่แก่ใจแล้ว นอกจากนั้นยังมีพฤติการณ์เข้าไปข่มขู่คุกคามพยานให้กลับคำให้การเป็นไม่เคยเห็นกลุ่มนายทุนเข้าไปในพื้นที่เกิดเหตุ และขอให้ให้การว่าถูกพนักงานสอบสวนคดีพิเศษบังคับให้ให้การปรักปรำกลุ่มนายทุน ทั้งๆ ที่การสอบสวนพยานดังกล่าวมีพนักงานอัยการร่วมสอบสวนด้วย

สรุปแล้ว ขอยืนยันว่าคดีมีพยานหลักฐานชัดเจนทั้งพยานบุคคลและพยานเอกสารยืนยันว่า “พื้นที่เกิดเหตุเป็นป่าสงวนแห่งชาติ” การสั่งให้ไปสอบสวนเพิ่มเติมเจ้าหน้าที่ ส.ป.ก.ให้ร้องทุกข์กล่าวโทษด้วย ก็เป็นคำสั่งที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายและไม่อาจปฏิบัติตามได้เช่นกัน การสอบสวนเพิ่มเติมต้องทำเพื่อให้พยานหลักฐานมีน้ำหนักมั่นคงเพิ่มขึ้น มิใช่ทำเพื่อให้พยานหลักฐานมีน้ำหนักน้อยลง หากอธิบดีฯ เห็นว่าเป็นเขตปฏิรูปที่ดินก็ใช้ดุลพินิจสั่งคดีไปตามที่เห็นสมควรได้ ไม่เป็นการสมควรที่จะบังคับให้พนักงานสอบสวนฯ สอบสวนไปในทางที่บิดเบือนเบี่ยงเบนไปจากข้อเท็จจริง ซึ่งอาจเข้าข่ายเป็นความผิดฐานกระทำด้วยประการใด ๆ ในตำแหน่งเพื่อช่วยเหลือผู้กระทำผิดมิให้ต้องโทษ หรือให้ได้รับโทษน้อยลง ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา ๒๐๐ ซึ่งมีอัตราโทษถึงจำคุกตลอดชีวิต.